มหาวังคะชาดก (Maha Vanka Jataka)

มหาวังคะชาดก

ในสมัยครั้งพุทธกาล พระโพธิสัตว์ทรงอุบัติเป็น 'มหาวังคะ' โจรหนุ่มผู้มีฝีมือในการย่องเบาและลักขโมยเป็นเลิศ เขาอาศัยอยู่ในป่าชายแดนอันห่างไกล และมีลูกสมุนอยู่ไม่น้อย มหาวังคะเป็นที่เกรงขามของชาวบ้านและพ่อค้าที่เดินทางผ่านไปมา เพราะเขามักจะปล้นสะดมและเอาทรัพย์สินไปจนหมดสิ้น

วันหนึ่ง มหาวังคะกำลังวางแผนปล้นคาราวานพ่อค้าที่กำลังจะเดินทางผ่านป่าของเขา เขาเรียกเหล่าลูกสมุนมารวมตัวกัน และสั่งการอย่างเด็ดขาดว่า "พวกเจ้าจงเตรียมพร้อมไว้ให้ดี พรุ่งนี้เช้า เราจะซุ่มโจมตีคาราวานพ่อค้าที่กำลังจะเดินทางมาทางนี้ ใครขัดขืน จงเตรียมรับโทษ!"

เหล่าลูกสมุนต่างรับคำสั่งด้วยความหวาดกลัว

ในขณะที่มหาวังคะกำลังสาละวนอยู่กับการวางแผน ขณะนั้นเอง มีนักบวชผู้ทรงศีลรูปหนึ่ง กำลังเดินทางธุดงค์ผ่านมายังบริเวณนั้น นักบวชรูปนั้นมีใบหน้าผ่องใส ดวงตาเปี่ยมด้วยเมตตา และมีท่าทีสงบเยือกเย็น

เมื่อมหาวังคะเห็นนักบวชรูปนั้น ก็รู้สึกไม่พอใจเป็นอย่างยิ่ง เขาคิดในใจว่า "นักบวชหน้าใสคนนี้ คงจะมาเทศนาสั่งสอนเราแน่ๆ ข้าเกลียดนักบวชที่ชอบสั่งสอนคนอื่น"

มหาวังคะจึงตะโกนเรียกนักบวชมาแต่ไกลว่า "ท่านนักบวช ท่านจะเดินทางไปที่ไหนรึ"

นักบวชตอบด้วยน้ำเสียงสงบว่า "อาตมากำลังเดินทางธุดงค์ไปตามสถานที่ต่างๆ เพื่อเผยแผ่ธรรม"

มหาวังคะหัวเราะเยาะและพูดว่า "ธรรมะของท่านน่ะรึ ใครจะไปสนใจ พวกข้าอยู่อย่างนี้ก็สุขสบายดีอยู่แล้ว ท่านไปที่อื่นเถอะ อย่ามายุ่งกับพวกข้า"

นักบวชยังคงมีสีหน้าสงบ และกล่าวว่า "อาตมาไม่ได้มาเพื่อยุ่งเกี่ยว แต่มาเพื่อเตือนสติ โจรผู้กล้าหาญ การปล้นสะดมเป็นการสร้างบาปกรรม ย่อมนำมาซึ่งความทุกข์ในภายภาคหน้า"

มหาวังคะได้ยินดังนั้น ก็ยิ่งโมโห เขาชักดาบออกมาข่มขู่และพูดว่า "อย่ามาสั่งสอนข้า! ข้าคือมหาวังคะ โจรผู้ยิ่งใหญ่แห่งป่านี้ ไม่มีใครกล้าแตะต้องข้า! หากท่านไม่ไป ข้าจะตัดหัวท่านเสีย!"

นักบวชยังคงยืนนิ่ง ไม่แสดงอาการหวาดกลัวใดๆ และกล่าวว่า "อาตมาไม่กลัวความตาย เพราะรู้ว่ามันเป็นธรรมดาของชีวิต แต่ถ้าท่านคิดจะฆ่าอาตมาจริงๆ ท่านจงทำเสียเถิด"

มหาวังคะเห็นดังนั้น ก็ยิ่งรู้สึกฉงนใจ เขาไม่เคยเจอใครที่กล้าหาญและไม่กลัวความตายเช่นนี้มาก่อน

นักบวชกล่าวต่อไปว่า "ท่านมหาวังคะ ท่านมีฝีมือ มีกำลัง และมีผู้คนสวามิภักดิ์มากมาย เหตุใดท่านไม่ใช้ความสามารถเหล่านี้ไปในทางที่ชอบธรรมเล่า เช่น การช่วยเหลือผู้ยากไร้ หรือการปกป้องคนอ่อนแอ"

คำพูดของนักบวชแทงใจดำมหาวังคะอย่างแรง เขาเริ่มรู้สึกละอายใจในสิ่งที่ตนเองทำมาตลอด

นักบวชเห็นมหาวังคะเริ่มลังเล จึงกล่าวเสริมว่า "ความสุขที่ได้จากการเบียดเบียนผู้อื่นนั้น เป็นเพียงความสุขชั่วคราว แต่เมื่อผลของกรรมตามสนอง ก็จะนำมาซึ่งความทุกข์แสนสาหัส"

มหาวังคะครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่ง เขามองไปที่นักบวชด้วยสายตาที่เปลี่ยนไป เขารู้สึกเลื่อมใสในความกล้าหาญและคำพูดอันมีเหตุผลของนักบวช

ในที่สุด มหาวังคะก็ค่อยๆ ลดดาบลง และกล่าวด้วยน้ำเสียงที่อ่อนลงว่า "ท่านนักบวช ท่านพูดถูก ข้าได้ทำบาปกรรมมามากแล้ว ข้าไม่อยากจะทำเช่นนี้อีกต่อไป"

นักบวชยิ้ม และกล่าวว่า "ดีแล้ว โยม หากคิดจะละวางความชั่ว ก็จงเริ่มตั้งแต่วันนี้"

มหาวังคะตัดสินใจละทิ้งอาชีพโจร เขาปลดอาวุธ และสั่งให้ลูกสมุนเลิกทำผิดกฎหมาย

เขากับลูกสมุนที่ยังภักดี ได้พากันไปขอฝากเนื้อฝากตัวกับนักบวช และขอติดตามท่านไปเพื่อช่วยเหลือสังคม

นักบวชรับพวกเขาไว้ และสอนให้พวกเขาใช้กำลังความสามารถไปในทางที่ถูกต้อง

มหาวังคะและลูกสมุนได้กลายเป็นผู้ช่วยเหลือสังคม พวกเขาช่วยปกป้องชาวบ้านจากโจรกลุ่มอื่นๆ ช่วยเหลือผู้ยากไร้ และสร้างคุณประโยชน์มากมาย

มหาวังคะกลายเป็นคนดีที่สังคมยอมรับ และดำรงชีวิตอยู่ด้วยความสุขที่แท้จริง